Ένα φωτοβολταϊκό στην Ουγγαρία και ένα πλαφόν στην Αθήνα
Η ΔΕΗ μπήκε στην ουγγρική αγορά την εβδομάδα που η χονδρεμπορική έδειξε αυξήσεις για τον Αύγουστο. Το ερώτημα δεν είναι ποιος πληρώνει τι — είναι ποιον ρυθμίζει σήμερα η ΡΑΑΕΥ.
Η ΔΕΗ μπήκε στην ουγγρική αγορά ανανεώσιμων, αγοράζοντας από τη Greenvolt ένα επιδοτούμενο φωτοβολταϊκό πάρκο 57,5 MW, με δικαίωμα προαίρεσης και για αποθήκευση. Την ίδια εβδομάδα, η χονδρεμπορική αγορά έδειξε αυξήσεις στα τιμολόγια ρεύματος του Αυγούστου, και ο υπουργός Ενέργειας δήλωσε ότι «η αναταραχή στις διεθνείς αγορές δεν επιτρέπει σταθερότητα στις τιμές».
Χωριστά, είναι μια είδηση επέκτασης και μια είδηση κόστους. Μαζί, αφορούν την ίδια εταιρεία και τον ίδιο ισολογισμό.
Την προηγούμενη εβδομάδα γράψαμε ότι η Fitch αναβάθμισε τη ΔΕΗ όχι για το πελατολόγιό της αλλά για τη στρατηγική του 2030 — ανανεώσιμες και δίκτυα. Η Ουγγαρία είναι αυτή ακριβώς η στρατηγική, επτά ημέρες αργότερα, σε ορατή μορφή. Δεν είναι έκπληξη· είναι επιβεβαίωση.
Και εδώ χρειάζεται να ειπωθεί κάτι που η λέξη «ΔΕΗ» κρύβει. Δεν είναι πια μια εθνική επιχείρηση ηλεκτρισμού. Είναι ένας εισηγμένος όμιλος που κατέχει το 51% του ΔΕΔΔΗΕ, δηλαδή του διαχειριστή του δικτύου διανομής· είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής της ελληνικής λιανικής· αναπτύσσει οπτικές ίνες πάνω στους στύλους του ίδιου δικτύου· και από αυτή την εβδομάδα έχει παραγωγή και εκτός Ελλάδας.
Η ΡΑΑΕΥ εξετάζει πλαφόν στο πάγιο του ρεύματος. Ένα ρυθμιζόμενο έσοδο καθορίζει τι αποδίδει μια δραστηριότητα δικτύου. Σε έναν εισηγμένο όμιλο, όμως, το κεφάλαιο δεν έχει διαβατήριο — αυτό ακριβώς σημαίνει «όμιλος». Άρα η αρχή που ορίζει μια ελληνική ρυθμιζόμενη απόδοση ορίζει, μεταξύ άλλων, ένα από τα στοιχεία του κόστους κεφαλαίου μιας εταιρείας της οποίας το επόμενο περιουσιακό στοιχείο μπορεί να μην είναι ελληνικό.
Αυτό δεν είναι μομφή, και δεν λέμε ότι ο Έλληνας καταναλωτής πληρώνει ουγγρικά φωτοβολταϊκά. Έτσι λειτουργεί κάθε καθετοποιημένος εισηγμένος όμιλος ενέργειας στην Ευρώπη, και η επέκταση είναι θεμιτή επιχειρηματική επιλογή που ο ίδιος ο οίκος αξιολόγησης επιβράβευσε. Το ερώτημα είναι διαφορετικό και αξίζει να τεθεί ρητά: η ρυθμιστική συζήτηση στην Αθήνα αφορά ακόμη μια εθνική επιχείρηση κοινής ωφέλειας, ή έναν περιφερειακό όμιλο που τυχαίνει να ελέγχει το ελληνικό δίκτυο;
Το φόντο εξηγεί τη βιασύνη. Τα φωτοβολταϊκά έφτασαν φέτος το καλοκαίρι σε ιστορικό ρεκόρ 25% της ηλεκτροπαραγωγής στην ΕΕ, ξεπερνώντας για πρώτη φορά την πυρηνική και το φυσικό αέριο. Η ΔΕΗ αγοράζει μέσα σε αυτή την καμπύλη, και έχει κάθε λόγο να το κάνει γρήγορα. Το ζήτημα δεν είναι αν πρέπει — είναι αν το πλαίσιο που τιμολογεί το ελληνικό της δίκτυο σχεδιάστηκε για μια εταιρεία που κάνει και τα δύο.