Το πάγιο, το δίκτυο και η ίνα
Τέσσερις ειδήσεις για τον λογαριασμό του ρεύματος σε μία ημέρα. Και τα τρία πράγματα που τις συνδέουν δεν αναφέρονται σε καμία από αυτές.
Η Δευτέρα ήταν ημέρα του λογαριασμού του ρεύματος. Η Fitch αναβάθμισε τη ΔΕΗ σε «BB». Ο υπουργός Ενέργειας επιβεβαίωσε ότι πλαφόν στο πάγιο του ρεύματος συζητείται στη ΡΑΑΕΥ. Ο ΔΕΔΔΗΕ παρουσίασε σχέδιο για να περιοριστούν οι αναδρομικές χρεώσεις που προκύπτουν επειδή η οριστική εκκαθάριση των μετρήσεων αργεί δύο με τρία χρόνια. Και οι απλήρωτοι λογαριασμοί έφτασαν τα 3 δισ. ευρώ, κόστος που το σηκώνουν οι συνεπείς καταναλωτές.
Διαβασμένες χωριστά, είναι τέσσερις καταναλωτικές ειδήσεις. Διαβασμένες μαζί, είναι τέσσερις τρόποι να μιλήσει κανείς για το ίδιο πράγμα: ποιος πληρώνει το δίκτυο διανομής.
Εδώ χρειάζεται μια διευκρίνιση που δεν υπάρχει σε καμία από τις ειδήσεις: ο ΔΕΔΔΗΕ ανήκει κατά 51% στη ΔΕΗ. Ο διαχειριστής δηλαδή που προτείνει πώς θα διορθωθούν οι αναδρομικές χρεώσεις ελέγχεται από τον μεγαλύτερο προμηθευτή στον οποίο αυτές οι χρεώσεις καταλήγουν. Δεν είναι κατηγορία· είναι η δομή της αγοράς, και αλλάζει το πώς διαβάζεται μια ανακοίνωση που αλλιώς μοιάζει καθαρά τεχνική. Το πλαφόν, αντίθετα, δεν το αποφασίζει ούτε η ΔΕΗ ούτε το υπουργείο: το ζυγίζει η ΡΑΑΕΥ, που είναι ανεξάρτητη αρχή. Ο υπουργός περιέγραψε μια συζήτηση, δεν ανακοίνωσε απόφαση.
Η αναβάθμιση της Fitch δίνει το δεύτερο κομμάτι. Ο οίκος δεν αναβάθμισε τη ΔΕΗ για το πελατολόγιό της, αλλά για τη στρατηγική του 2030 — ανανεώσιμες και δίκτυα. Δηλαδή αυτό που αποτιμάται πλέον είναι η υποδομή, όχι η προμήθεια. Και η υποδομή χρηματοδοτείται από τα ρυθμιζόμενα σκέλη του λογαριασμού, ανάμεσά τους το πάγιο.
Το τρίτο κομμάτι δεν το φιλοξενεί καμία ενεργειακή στήλη. Πάνω στο ίδιο δίκτυο διανομής — εναέρια, στους ίδιους στύλους του ΔΕΔΔΗΕ — η ΔΕΗ FiberGrid απλώνει οπτικές ίνες μέχρι το σπίτι. Το δίκτυο που συζητείται ως ηλεκτρολογικό περιουσιακό στοιχείο είναι ταυτόχρονα τηλεπικοινωνιακή υποδομή. Και δεν είναι μικρή: η ΔΕΗ και η Vodafone Ελλάδας υπέγραψαν μη δεσμευτικό term sheet για τη συγχώνευση της ΔΕΗ FiberGrid με τη Fiber2All σε κοινή εταιρεία 50-50, που θα παρέχει αποκλειστικά χονδρική FTTH. Αυτό δεν το λέει κανένα από τα τέσσερα δημοσιεύματα, επειδή τρία από αυτά είναι ενεργειακά και το τέταρτο είναι χρηματοοικονομικό.
Δεν προδικάζουμε πού θα καταλήξει το πλαφόν ούτε ποιον θα ευνοήσει. Αλλά η ερώτηση που προκύπτει από τη δομή αξίζει να τεθεί ρητά: ένα ρυθμιζόμενο έσοδο που χρηματοδοτεί επενδύσεις σε ένα δίκτυο το οποίο εξυπηρετεί δύο αγορές δεν είναι ζήτημα μόνο του ρεύματος. Η ίνα πάνω στους στύλους του ΔΕΔΔΗΕ πωλείται ήδη χονδρικά και σε άλλους παρόχους, όχι μόνο στη ΔΕΗ. Αν η κοινή εταιρεία προχωρήσει, θα πάψει να είναι και λιανικός πωλητής: θα λειτουργεί αποκλειστικά ως χονδρέμπορος. Και τότε το ερώτημα ποιος πληρώνει τη συντήρηση αυτού του δικτύου παύει να αφορά μία εταιρεία.
Και όσο η συζήτηση αφορά τις γραμμές του λογαριασμού, το κόστος καθορίζεται αλλού. Την ίδια Δευτέρα εξέπνεε ο διαγωνισμός των 68,25 εκατ. ευρώ για το νέο Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης στο Ρουφ — έργο ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ μαζί, δηλαδή μεταφορά και διανομή ταυτόχρονα. Και ο ΙΕΑ προειδοποίησε ότι η ζήτηση για ψύξη απειλεί με κατάρρευση τα ηλεκτρικά δίκτυα. Το πάγιο είναι μια γραμμή στον λογαριασμό. Το δίκτυο είναι ο λόγος που υπάρχει η γραμμή.