Το καλώδιο, όχι η ανεμογεννήτρια

Η πυρκαγιά που ξέσπασε την Παρασκευή 31 Ιουλίου κοντά στον Άγιο Βασίλειο Βοιωτίας εξαπλώθηκε ταχύτατα στην Αττική εν μέσω ανέμων που έφτασαν τα 12 μποφόρ, κατέκαψε δεκάδες σπίτια γύρω από το Πόρτο Γερμενό και οδήγησε σε εκκενώσεις που συνεχίζονταν ακόμη τις επόμενες ημέρες, με νέο μέτωπο και στην Κεφαλονιά. Δύο μέλη πληρώματος από τα δύο πυροσβεστικά ελικόπτερα που συγκρούστηκαν κατά την επιχείρηση σκοτώθηκαν.

Ο εκπρόσωπος της Πυροσβεστικής, Βασίλης Βαθρακογιάννης, ξεκαθάρισε δημόσια ότι το σημείο εκκίνησης δεν ήταν οι ίδιες οι ανεμογεννήτριες, αλλά η γραμμή μεταφοράς — το ιδιωτικό δίκτυο που συνδέει το αιολικό πάρκο με το κεντρικό δίκτυο. Το είπε ο ίδιος, ρητά. Συνελήφθησαν δύο άτομα: ο ηλεκτρολόγος μηχανικός που είχε υπογράψει τη μελέτη και επίβλεψη του δικτύου σύνδεσης, και ο εργολάβος που το κατασκεύασε. Σχηματίστηκε δικογραφία για εμπρησμό με ενδεχόμενο δόλο, σε βαθμό κακουργήματος — όχι για προμελετημένο εμπρησμό. Αναζητείται και ο ιδιοκτήτης της εταιρείας του αιολικού πάρκου, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει εντοπιστεί.

Η διάκριση ανάμεσα στην ανεμογεννήτρια και το δίκτυο σύνδεσής της δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια, είναι όλη η είδηση. Στο διαδίκτυο κυκλοφόρησε γρήγορα η αφήγηση «οι ανεμογεννήτριες προκαλούν πυρκαγιές» — μια κατηγορία εναντίον μιας τεχνολογίας. Αυτό που κατέγραψε η έρευνα είναι κάτι στενότερο: ένα συγκεκριμένο έργο σύνδεσης, με συγκεκριμένους υπεύθυνους μελέτης και κατασκευής, υπό ποινική διερεύνηση. Αν η αιτία επιβεβαιωθεί ότι είναι η ποιότητα ενός έργου σύνδεσης, η απάντηση είναι έλεγχος μελέτης, επίβλεψης και αδειοδότησης τέτοιων δικτύων — όχι αμφισβήτηση της αιολικής τεχνολογίας καθαυτής.

Χωρίς καμία σχέση με την έρευνα της Βοιωτίας — τα πρόστιμα συζητούνται από την άνοιξη, μήνες πριν από τη φωτιά — το ΥΠΕΝ οριστικοποιεί αυστηρά πρόστιμα για παραγωγούς ΑΠΕ που αγνοούν εντολές περικοπής από τον ΑΔΜΗΕ και τον ΔΕΔΔΗΕ. Η περικοπή αναμένεται να φτάσει το 12% της παραγωγής ΑΠΕ φέτος, από 7,5% πέρυσι — αύξηση περίπου 75% σε όγκο — επειδή η χωρητικότητα του δικτύου δεν μεγάλωσε με τον ρυθμό που μεγάλωσε η εγκατεστημένη ισχύς.

Δεν έχουμε καμία ένδειξη ότι οι δύο ιστορίες συνδέονται, και δεν τις παρουσιάζουμε ως αιτία και αποτέλεσμα. Μοιράζονται όμως κάτι που αξίζει να ονομαστεί: και οι δύο αφορούν, όχι το πόση ισχύς ΑΠΕ χτίζεται, αλλά το πώς συνδέεται — φυσικά, στην πρώτη περίπτωση· διοικητικά, στη δεύτερη — με ένα δίκτυο που δεν σχεδιάστηκε για τον όγκο που καλείται τώρα να απορροφήσει.

Το ερώτημα κάτω από τους τίτλους και των δύο ειδήσεων δεν είναι πόσες ανεμογεννήτριες ή φωτοβολταϊκά πρέπει να χτιστούν. Είναι ποιος υπογράφει τη μελέτη σύνδεσης, ποιος επιβλέπει την κατασκευή, και ποιος πληρώνει όταν το δίκτυο δεν αντέχει τον όγκο.